Nadużycia finansowe

Polityka przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w Dolnośląskim Wojewódzkim Urzędzie Pracy

Celem Polityki przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w Dolnośląskim Wojewódzkim Urzędzie Pracy jest promowanie kultury organizacyjnej służącej zapobieganiu i wykrywaniu nadużyć finansowych  i korupcji i wprowadzenie jednolitych reguł stosowanych przez pracowników DWUP w zakresie przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu zarządzania ryzykiem wystąpienia tych nadużyć, w celu utrzymania w Urzędzie wysokich standardów prawnych, etycznych i moralnych oraz przestrzegania zasad prawości, obiektywizmu i odpowiedzialności oraz w celu skutecznej ochrony reputacji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy, aby był postrzegany jako instytucja przeciwna przejawom nadużyć finansowych i korupcji w prowadzeniu swojej działalności, w tym również jako Instytucji Pośredniczącej wdrażającej Programy współfinansowane ze środków Unii Europejskiej.

Przestrzegania norm prawnych, etycznych i moralnych na najwyższym poziomie, zasad rzetelności, obiektywizmu i uczciwości oczekuje się od wszystkich pracowników Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy.

Podstawy prawne

  1. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Rozdział 6: Zwalczanie nadużyć finansowych, Dz. Urz. UE C 202 z dnia 7 czerwca 2016 r.
  2. Konwencja o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, sporządzona w Brukseli dnia 26 lipca 1995 r., Protokół do Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich z dnia 26 lipca 1995 r., sporządzony w Dublinie dnia 27 września 1996 r., Protokół w sprawie interpretacji w trybie orzeczenia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich z dnia 26 lipca 1995 r., sporządzony w Brukseli dnia 29 listopada 1996 r., oraz Drugi Protokół do Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich z dnia 26 lipca 1995 r., sporządzony w Brukseli dnia 19 czerwca 1997 r. (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 208 poz. 1603).
  3. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć finansowych  (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, (Dz. Urz. UE. L 248 z dnia 18 września 2013 r., str. 1).
  4. Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami, (Dz. Urz. UE L 292 z dnia 15 listopada 1996 r., str. 2, z późn. zm.).
  5. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1083/2006, (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013, str. 320, z późn. zm.).
  6. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących Europejskiego Funduszu Społecznego oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1081/2006 (Dz. Urz. L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., z późn. zm.).
  7. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE)  nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz. Urz. UE L 193 z dnia 30 lipca 2018 r., str. 1, z późn. zm.).
  8. Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z dnia 23 grudnia 1995 r., s. 1.).
  9. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii, (Dz. Urz. UE L 198 z dnia 28 lipca 2017 r., s. 29).
  10. Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.).
  11. Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 530).
  12. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 z późn. zm.).
  13. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. 2021, poz. 289 z późn. zm.).
  14. Ustawa  z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 275).
  15. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r., poz. 1233).
  16. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1138 z późn. zm.).
  17. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r.,  poz. 1375).
  18. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2022 r., poz. 859 z późn. zm.).
  19. Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, (Dz. U. z 2022 r., poz. 1900).
  20. Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1710 z późn. zm.).
  21. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1110).
  22. Ustawa z dnia 12 maja 2006 r. o ratyfikacji Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 31 października 2003 r. (Dz. U. z 2006, nr 126, poz. 873).
  23. Ustawa z dnia 23 października 2013 r. o ratyfikacji Protokołu dodatkowego do Prawnokarnej konwencji o korupcji, sporządzonego w Strasburgu dnia 15 maja 2003 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1464) oraz Protokół dodatkowy do Prawnokarnej konwencji o korupcji sporządzony w Strasburgu z dnia 15 maja 2003 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 981).
  24. Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2022 r., poz. 557, z późn. zm.).
  25. Oświadczenie Rządowe z dnia 7 maja 2014 r. w sprawie mocy obowiązującej Protokołu dodatkowego do Prawnokarnej konwencji o korupcji, sporządzonego w Strasburgu dnia 15 maja 2003 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 982).
  26. Decyzja Komisji z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie określenia i zatwierdzenia wytycznych dotyczących określania korekt finansowych dokonywanych przez Komisję w odniesieniu do wydatków finansowanych przez Unię w ramach zarządzania dzielonego, w przypadku nieprzestrzegania przepisów dotyczących zamówień publicznych.
  27. Wytyczne Komisji Europejskiej dla państw członkowskich i instytucji wdrażających programy w sprawie oceny ryzyka nadużyć finansowych oraz skutecznych i proporcjonalnych środków zwalczania nadużyć finansowych z dnia 16 czerwca 2014 r. (EGESIF_14-021-00-16/06/2014).
  28. Wytyczne Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2015 r. w sprawie funkcjonowania osłony antykorupcyjnej.
  29. Wytyczne Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz raportowania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z dnia 3 grudnia 2018 r.
  30. Wytyczne Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w zakresie kontroli realizacji programów operacyjnych na lata 2014 – 2020 z dnia 27 grudnia 2021 r.
  31. Wytyczne antykorupcyjne dla administracji publicznej w zakresie jednolitych rozwiązań instytucjonalnych oraz zasad postępowania dla urzędników i osób należących do grupy PTEF, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Warszawa 2020 r.
  32. Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące unikania konfliktów interesów i zarządzania takimi konfliktami na podstawie rozporządzenia finansowego (2021/C 121/01) z dnia 9 kwietnia 2021 r.

Ważniejsze definicje

1) nadużycie finansowe –  celowe działanie lub zaniechanie dotyczące:

a)  wykorzystania lub przedstawienia nieprawdziwych, niepoprawnych lub niepełnych oświadczeń lub dokumentów celem sprzeniewierzenia lub bezprawnego zatrzymania środków z budżetu DWUP, w tym środków z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetów zarządzanych przez Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu,

b)  nieujawnienia informacji z naruszeniem określonych zobowiązań, w tym samym celu,

c)   niewłaściwego wykorzystania takich środków do celów innych niż te, na które zostały początkowo przyznane.

Pojęcie jest rozumiane w sposób szeroki, obejmując swoim zakresem również szereg różnych czynów zabronionych, takich jak: kradzież, przywłaszczenie, fałszerstwo, wprowadzanie w błąd, zmowa, pranie pieniędzy, zatajenie istotnych faktów oraz czyny z pogranicza korupcji, składające się na potoczne rozumienie zagadnienia nadużyć finansowych.

2) korupcja – obiecywanie, proponowanie, wręczanie przez jakąkolwiek osobę, bezpośrednio lub pośrednio, jakichkolwiek nienależnych korzyści pracownikowi dla niego samego lub dla jakiejkolwiek innej osoby, w zamian za działanie lub zaniechanie działania w ramach wykonywanych zadań. Również żądanie lub przyjmowanie przez pracownika bezpośrednio lub pośrednio jakichkolwiek nienależnych korzyści, dla niego samego lub dla jakiejkolwiek innej osoby, lub przyjmowaniu propozycji lub obietnicy takich korzyści, w zamian za działanie lub zaniechanie działania w ramach wykonywanych zadań.

3) konflikt interesów – zgodnie z definicją OECD jest to konflikt pomiędzy obowiązkiem publicznym a interesami prywatnymi pracownika Urzędu, polegający na tym, że interesy pracownika Urzędu jako osoby prywatnej mogłyby niewłaściwie wpłynąć na wykonywanie przez niego powierzonych obowiązków i zadań publicznych; konflikt może być potencjalny, pozorny lub rzeczywisty.

4) fałszerstwo materialne – przerobienie, podrobienie lub użycie sfałszowanego dokumentu.

5) fałszerstwo intelektualne – urzędowe poświadczenie nieprawdy w sytuacji, kiedy ta prawda ma znaczenie prawne.

6) zmowa przetargowa (pozioma i pionowa) – uzgadnianie przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu, lub przez tych przedsiębiorców i  przedsiębiorcę będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności co do zakresu prac lub ceny. Za zmowę przetargową należy więc uznać porozumienie przedsiębiorców, które prowadzi do zaniechania działań konkurencyjnych na rzecz niejawnej współpracy przy składaniu ofert w zakresie wysokości ceny lub jakości towarów lub usług.

7) podejrzenie nadużycia – nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego działania, w szczególności nadużycia finansowego.

Zwalczanie nadużyć finansowych i korupcji oraz zapobieganie występowaniu konfliktowi interesów

Na system skutecznego przeciwdziałania zjawisku nadużyć finansowych i korupcji składają się następujące elementy:

  1. zapobieganie nadużyciom finansowym;
  2. wykrywanie i zgłaszanie nadużyć finansowych;
  3. informowanie, raportowanie i korygowanie w przypadku powzięcia podejrzeń popełnienia nadużycia finansowego (zidentyfikowania symptomu wystąpienia nadużycia finansowego).

Zapobieganie

Zapobieganie nadużyciom finansowym i korupcji  koncentruje się na ograniczeniu możliwości popełnienia nadużycia finansowego poprzez system kontroli wewnętrznej, w połączeniu z aktywną, uporządkowaną i ukierunkowaną oceną ryzyka nadużyć finansowych. Z nieuczciwymi zachowaniami należy walczyć również za pomocą kompleksowych szkoleń i działalności informacyjnej, a także przez tworzenie kultury etycznej.

Wykrywanie

Pracownicy DWUP są zobowiązani do zwracania uwagi na wszelkie sygnały wystąpienia ewentualnych nadużyć finansowych i korupcji w każdym z realizowanych przez nich procesów o charakterze weryfikacyjnym i sprawdzającym (np. przeprowadzenie kontroli, weryfikacja wniosku o płatność, rozpatrywanie skarg, czy weryfikacja doniesień prasowych), rozpatrywania tych sygnałów oraz podejmowania  stosownych działań.

Informacje o podejrzeniu nadużycia finansowego i korupcji mogą pochodzić z różnych źródeł. Źródła te można podzielić na trzy rodzaje:

  1. informacje od pracowników Urzędu, pozyskane w trakcie wykonywania bieżących zadań oraz kontroli,
  2. informacje o prowadzonych śledztwach i postępowaniach, do których należą w szczególności: informacje przekazywane przez prokuraturę lub służby specjalne (np. ABW, CBA, CBŚP), informacje przekazywane przez UOKiK,
  3. pozostałe źródła zewnętrzne, do których należy zaliczyć w szczególności: artykuły prasowe, donosy/skargi osób trzecich, w tym tzw. „sygnalistów” (whistle-blowing), informacje przekazywane przez Beneficjentów.

Do każdego zgłoszenia inicjowane jest działanie następcze w celu przeciwdziałania naruszeniu, w tym naruszeniu prawa będącego przedmiotem zgłoszenia przez dochodzenie wewnętrzne, postępowanie wyjaśniające, zawiadomienie o podejrzeniu popełnionego przestępstwa lub wykroczenia, działanie podjęte w celu odzyskania środków finansowych lub zamknięcie procedury przyjmowania i weryfikacji zgłoszeń.

Postępowanie w przypadku podejrzenia wykrycia nadużycia finansowego i korupcji

Zawiadomienie o wykryciu nadużycia finansowego i korupcji każdorazowo przekazywane jest w formie wymaganej stosownymi przepisami oraz zgodnie z wymogami formalnymi, określonymi w przepisach.

 

Wszelkie informacje na temat nadużyć finansowych i korupcji w Dolnośląskim Wojewódzkim Urzędzie Pracy można przesłać: pocztą na adres:


Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy Filia we Wrocławiu
ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 4
52-326 Wrocław

lub poprzez formularz kontaktowy znajdujący się na stronie internetowej DWUP pod adresem: http://www.dwup.pl/kontakt/formularz.html:

 

Dokumenty regulujące zagadnienie przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych w DWUP

 

Wersje archiwalne dokumentów